معماری ایرانی
معماری ایرانی | معماری ایرانی مدرن | عناصر معماری ایرانی | اصول معماری ایرانی | معماری خانه ایرانی 
معماری ایرانی

معماری ایرانی دارای پیشینه طولانی و سابقه درخشانی است. نقش این معماری هم اکنون فراتر از مرزهای کشور ایران می باشد.این نوع معماری توانسته جایگاه ویژه ای را در جهان به دست آورد. عمر معماری ایران را بیش از 6000 سال می دانند.

تاریخ آغاز معماری را در ایران به هزاره هفتم پیش از میلاد نسبت می دهند.طراحی های دقیق و برگرفته از عوامل مذهبی، به کارگیری عناصر اعتقادی و فرهنگی در کنار شکوه پیاده سازی آن، همیشه خاص بوده است.

این نوع ظرافت باعث شده است که معماری ایرانی دارای جایگاه ویژه ای در جهان باشد. در معماری ایران می توان نکات بسیار خاصی را یافت.از جمله این نکات می توان به استفاده از منطق ریاضی، درونگرایی، باغچه ها، هشتی ها و … اشاره کرد.

 به صورت کلی تاریخ معماری در داخل ایران به دو دسته پیش از اسلام و پس از اسلام تقسیم می شود.در این مقاله قصد داریم تا بیشتر در خصوص این معماری، سبک ها و ویژگی های آن صحبت کنیم.

آشنایی با پیشینه و گذشته معماری ایرانی

همیشه ایام، مصالح موجود در کشور، زیربنای معماری را فراهم می آورند. اگر به دوران باستان نگاهی داشته باشیم متوجه موارد جالبی می شویم.در آن زمان گل ها قالب گیری که به صورت منسجم تولید می شدند، اساس تزئین ها و معماری های آن زمان را تشکیل می دادند.

 کمی بعدتر با تولید آجر و ملات، کلبه ها و اتاقها شکل گرفتند.از آن زمان تالارها، گنبدها ها، ایوان ها و … به تقسیم بندی فضا استفاده شدند.

همیشه ایام در معماری داخلی، کوها منبع الهام بودند، استفاده از کاشی ها و آجرهای مخروطی برگرفته از این عنصر طبیعی بودند.نمونه ای از این نوع معماری در زیگورات های عظیم مشاهده می شود.

معماری ایرانی مدرن
بررسی سبک های معماری ایرانی

در بررسی سبک های معماری ایرانی به دو دسته پیش از اسلام و پس از اسلام پرداخته می شود.در دوره پیش از اسلام دو طبقه سبک پارسی و سبک پارتی را می توان مشاهده کرد.در دوره پس از اسلام نیز دسته های خراسانی، رازی، آذری و اصفهانی وجود دارند.

سبک پارسی:

معماری ایرانی با سبک پارسی، بیشتر به دوران هخامنشیان مرتبط می شود که در قرن های 7 یا 8 قبل از میلاد باز می گردد.

استفاده از ستون های مرتفع، نقش های برجسته، سنگ های تزئینی زیبا، مصالح مرغوب و … از جمله ویژگی های مخصوص این سبک می باشد.نمونه های تخت جمشید، شوش و پاسارگاد از این معماری پیروی می کنند.

سبک پارتی:

سبک پارتی به زمان حکومت اشکانی ها و ساسانی ها باز می گردد که تا قرن 3 و 4 هجری نیز ادامه داشت.در این سبک معماری ایرانی، از طاق گنبد های زیبا به همراه خشت خام و سنگ لاشه و … استفاده می گردید.

 

سبک خراسانی:

با ظهور اسلام، این سبک معماری ایرانی نیز وارد عرصه شد و تا حدود قرن 4 هجری نیز ادامه داشت.عموم بناهای مذهبی همچون مساجد از این سبک معماری پیروی می کردند.بناهایی چون مسجد جامع اصفهان، ارگ بم کرمان و مسجد جامع میبد دارای سبک خراسانی هستند.در این نوع از معماری ایرانی، ستون های بسیار، قوس های بیضی شکل، پوشش های کاهگل بدون تزئینات اضافی بیشتر رواج داشت.

معماری سبک خراسانی
گنبد سرخ مراغه
گنبد سرخ مراغه | سبک رازی
ارگ علی شاه تبریز
ارگ علی شاه تبریز | سبک آذری
سبک رازی:

سبک رازی که در دوره سلجوقیان به اوج شکوفایی خود رسید، مخلوطی از دقت سبک خراسانی و زیبایی سبک پارتی است.فضاهای ایوانی زیاد، ایجاد گنبد های متفاوت، گچبری  و آجرکاری زیاد از جمله ویژگی های این نوع از معماری ایرانی است.نمونه ای از معماری سبک رازی در برج طغرل شهر ری، گنبد سرخ مراغه، حرم حضرت عبدالعظیم مشاهده می شود.

سبک آذری:

معماری ایرانی در دوره هلاکوخان از نوع معماری آذری بوده است. این نوع از معماری تا دوران صفویان ادامه داشته است.سبک آذری در بناهایی همچون ارگ علی شاه تبریز، منارجنبان، حرم امام رضا و مسجد کبود تبریز به چشم می آید.در این نوع معماری معمولا بناهای بزرگ به همراه کاشی های زرین فام و نقش برجسته وجود دارند.

معماری اصفهان
پل خواجو | معماری اصفهان
سبک اصفهانی:

سبک اصفهانی نسبت به سایر انواع سبک های معماری ایرانی، بیشترین طول عمر را داشته است.این سبک از ابتدای دوره افشاریان آغاز شد و تا دوره قاجار نیز ادامه داشت.

کاشی های خشتی، مقرنس کاری، پلان ایوانی و استفاده از مصالح مرغوب از جمله ویژگی های این سبک می باشد.برخی از نمونه های این نوع از معماری در کاخ چهلستون اصفهان، پل خواجه اصفهان و سی وسه پل مشاهده می شود.

مطالب مرتبط
Rate this post
    Call Now Button24ساعته پاسخگو شما هستیم